الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

593

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

استنباط را بررسى مىكنيم . الف ) تورات كتاب مقدّس عبرانى يهود منبع حجيّت و اعتبار كل نظام شرعى و حقوقى يهودى و نيز نخستين و مهم‌ترين منبع مكتوب آن است . اين كتاب ، كه يهوديان آن را « عهد » يا « تَنَخ » ، و مسيحيان آن را « عهد قديم » مىنامند ، سه بخش دارد : تورات ، كتب انبيا ( نِويئيم ) و مكتوبات ( كِتوويم ) . آنچه در بحث ما اهميّت بيشترى دارد تورات است ، چرا كه قوانين شريعت يهود غالباً در تورات آمده است ، و ساير كتب كتاب مقدّس عبرانى بيشتر جنبهء تاريخى يا پندآموز دارند . اوّل . اسفار تورات تورات ( به عبرى : تورا « 1 » ) واژه‌اى به معناى « آموزش » و « تعليم » است كه از قديم الايّام آن را به نادرست به « قانون » يا « شريعت » ترجمه كرده‌اند . اين خطا از ترجمهء يونانى كتاب مقدّس نشئت گرفته است . در سدهء سوم پيش از ميلاد حدود هفتاد تن از مترجمان به درخواست پادشاه مصر متن تورات را از عبرى به يونانى ترجمه كردند ، كه به مناسبت تعداد مترجمان آن ، به « سبعينيه » يا هفتادى معروف شده است . در اين ترجمه ، واژهء تورا به ( nomos ) ( قانون / شريعت ) برگردانده شد و در پى بىآن در لاتينى نيز به Lex ترجمه و رايج گشت . « 2 » به رغم اين نكته ، معادل « شريعت » براى تورات ، كاملًا رايج و جا افتاده است . تورات در چند معنا به كار مىرود : 1 . در عام‌ترين معنايش همهء تعاليم و عرف و سنّت يهودى را شامل مىشود ؛ 2 . گاه به مجموعهء شريعت مكتوب و شريعت شفاهى تورات اطلاق مىشود ؛ 3 . گاهى نيز تورات به معناى كل كتاب مقدّس عبرانى ( تَنَخ ) به كار مىرود ؛ 4 . تورات در معناى خاص عبارت است از پنج كتاب موسى كه بدين جهت به اسفار پنج‌گانه ( به يونانى : ( Pentatuch ) ) نيز نامبردار است . در اين نوشته معناى خاص تورات مراد ماست . كتاب‌هاى پنج‌گانهء تورات عبارت‌اند از سفر پيدايش ، سفر خروج ، سفر لاويان ، سفر اعداد و سفر تثنيه . 1 / يك ) سفر پيدايش ( تكوين ) : اين سفر كه نام عبرى آن « بِرِشيت » « 3 » به معناى « در ابتدا » « 4 » است با روايت خلق جهان و انسان آغاز مىشود . خدا آدم را به صورت خود آفريد و وى را با همسرش حوا در باغ عدن جاى داد ، اما ايشان گناه كردند و از باغ رانده شدند . داستان زندگى آدم و فرزندانش ، داستان نوح ، ابراهيم ، اسحاق ، يعقوب و پسران او - كه پدران اسباط دوازده‌گانهء بنى اسرائيل‌اند - در اين سفر گزارش شده است . سفر پيدايش پنجاه باب دارد كه

--> ( 1 ) . torah ( 2 ) . J . U . , " Torah " , Harper's Bible Dictionary , p . 1083 . ( 3 ) . Bereshit ( 4 ) . اين كلمه از آغاز سفر گرفته شده است : « در ابتدا خدا آسمان‌ها و زمين را آفريد . »